Μικρογραφία
*
Θα θυμάστε φαντάζομαι όλοι To λογοκριμένο βίντεο του Κώστα Γαβρά για τον Παρθενώνα και το θόρυβο που δημιουργήθηκε γύρω από αυτό. Δείτε και μερικές, τότε σχετικές αναρτήσεις:
 
Ας περάσουμε όμως στο θέμα μας. Στο βίντεο αυτό από τη μέση περίπου και μετά ακούγονται στα αγγλικά τούτα:

"Mortal!" -- 'twas thus Athena spake -- "that blush of shame
Proclaims thee Briton, once a noble name;
First of the mighty, foremost of the free,
Now honour'd less by all, and least by me;
Chief of thy foes shall Pallas still be found.
Seek'st thou the cause of loathing? --look around.
Lo! here, despite of war and wasting fire,
I saw successive tyrannies expire.
'Scaped from the ravage of the Turk and Goth,
Thy country sends a spoiler worse than both.
Survey this vacant, violated fane;
Recount the relics torn that yet remain:
These Cecrops placed, this Pericles adorn'd,
What more I owe let gratitude attest--
Know, Alaric and Elgin did the rest.
That all may learn from whence the plunderer came,
The insulted wall sustains his hated name:
Be ever hailed with equal honour here
The Gothic monarch and the Elgin peer:
arms gave the first his right, the last had none,
But basely stole what less barbarians won.
So when the lion quits his fell repast,
Next prowls the wolf, the filthy jackal last;
Some calm spectator, as he takes his view,
In silent indignation mix'd with grief,
Admires the plunder, but abhors the thief.

Δείτε όμως πρώτα το βίντεο, ακούστε τα λόγια και επανερχόμαστε. 
 

 


Από πού όμως προέρχονται αυτοί οι στοίχοι; ?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /?>

 

Η απάντηση είναι ότι προέρχονται από ένα ποίημα που έγραψε στα Αγγλικά το 1811 ο Λόρδος Βύρων με τίτλο The Curse of Minerva (Η ΚΑΤΑΡΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ)

Παρακάτω ακολουθεί ο αυθεντικός Αγγλικός στίχος εμπλουτισμένος με κάποιες υπεξηγήσεις, σχόλια και παραθέματα, κυρίως για Αγγλόφωνους μη Έλληνες και στη συνέχεια μια Ελληνική μετάφραση αυτών εμπλουτισμένη και αυτή με κάποια παραθέματα, σχόλια και επεξηγήσεις. Οι στοίχοι που ακούγονται το βίντεο του Γαβρά έχουν επισημανθεί με έντονα και διαφορετικού χρώματος γράμματα.
The Curse of Minerva

Pallas te hoc Vulnere Pallas
Immolat et poenam scelerato ex Sanguine Sumit.

ATHENS: CAPUCHIN CONVENT, _March_ 17, 1811.

Slow sinks, more lovely ere his race be run, [1]
Along Morea's hills the setting Sun;
Not, as in northern climes, obscurely bright,
But one unclouded blaze of living light;
O'er the hushed deep the yellow beam he throws,
Gilds the green wave that trembles as it glows;
On old AEgina's rock and Hydra's isle [2]
The God of gladness sheds his parting smile;
O'er his own regions lingering loves to shine,
Though there his altars are no more divine. [ii] 10
Descending fast, the mountain-shadows kiss
Thy glorious Gulf, unconquered Salamis!
Their azure arches through the long expanse, [iii]
More deeply purpled, meet his mellowing glance,
And tenderest tints, along their summits driven,
Mark his gay course, and own the hues of Heaven;
Till, darkly shaded from the land and deep,
Behind his Delphian rock he sinks to sleep. [iv]

On such an eve his palest beam he cast
When, Athens! here thy Wisest looked his last. 20
How watched thy better sons his farewell ray,
That closed their murdered Sage's [3] latest day!
Not yet--not yet--Sol pauses on the hill,
The precious hour of parting lingers still;
But sad his light to agonizing eyes,
And dark the mountain's once delightful dyes;
Gloom o'er the lovely land he seemed to pour,
The land where Phoebus never frowned before;
But ere he sunk below Cithaeron's head,
The cup of Woe was quaffed--the Spirit fled;. ..30
The soul of Him that scorned to fear or fly, [v]
Who lived and died as none can live or die.

But lo! from high Hymettus to the plain
The Queen of Night asserts her silent reign; [vi] [4]
No murky vapour, herald of the storm, [vii]
Hides her fair face, or girds her glowing form;
With cornice glimmering as the moonbeams play,
There the white column greets her grateful ray,
And bright around, with quivering beams beset,
Her emblem sparkles o'er the Minaret;. . .. 40
The groves of olive scattered dark and wide,
Where meek Cephisus sheds his scanty tide,
The cypress saddening by the sacred mosque,
The gleaming turret of the gay kiosk, [5]
And sad and sombre 'mid the holy calm,
Near Theseus' fane, yon solitary palm;
All, tinged with varied hues, arrest the eye;
And dull were his that passed them heedless by. [6]
Again the AEgean, heard no more afar,
Lulls his chafed breast from elemental war:.. . .50
Again his waves in milder tints unfold
Their long expanse of sapphire and of gold,
Mixed with the shades of many a distant isle
That frown, where gentler Ocean deigns to smile. [viii]

As thus, within the walls of Pallas' fane,
I marked the beauties of the land and main,
Alone, and friendless, on the magic shore,
Whose arts and arms but live in poets' lore;
Oft as the matchless dome I turned to scan,
Sacred to Gods, but not secure from Man,. .. 60
The Past returned, the Present seemed to cease,
And Glory knew no clime beyond her Greece!

Hour rolled along, and Dian's orb on high
Had gained the centre of her softest sky;
And yet unwearied still my footsteps trod
O'er the vain shrine of many a vanished God: [ix]
But chiefly, Pallas! thine, when Hecate's glare
Checked by thy columns, fell more sadly fair
O'er the chill marble, where the startling tread
Thrills the lone heart like echoes from the dead. .70
Long had I mused, and treasured every trace
The wreck of Greece recorded of her race,
When, lo! a giant-form before me strode,
And Pallas hailed me in her own Abode!

Yes,'twas Minerva's self; but, ah! how changed,
Since o'er the Dardan field in arms she ranged!
Not such as erst, by her divine command,
Her form appeared from Phidias' plastic hand:
Gone were the terrors of her awful brow,
Her idle AEgis bore no Gorgon now; ..80
Her helm was dinted, and the broken lance
Seemed weak and shaftless e'en to mortal glance;
The Olive Branch, which still she deigned to clasp,
Shrunk from her touch, and withered in her grasp;
And, ah! though still the brightest of the sky,
Celestial tears bedimmed her large blue eye;
Round the rent casque her owlet circled slow,
And mourned his mistress with a shriek of woe!

"Mortal!"--'twas thus she spake--"that blush of shame
Proclaims thee Briton, once a noble name;. .. . 90
First of the mighty, foremost of the free, [x]
Now honoured 'less' by all, and 'least' by me:
Chief of thy foes shall Pallas still be found.
Seek'st thou the cause of loathing!--look around.
Lo! here, despite of war and wasting fire,
I saw successive Tyrannies expire;
'Scaped from the ravage of the Turk and Goth, [xi]
Thy country sends a spoiler worse than both.
Survey this vacant, violated fane;
Recount the relics torn that yet remain: . . .. . . . 100
'These' Cecrops placed, 'this' Pericles adorned, [7]
'That' Adrian reared when drooping Science mourned.
What more I owe let Gratitude attest--
Know, Alaric and Elgin did the rest.
That all may learn from whence the plunderer came,
The insulted wall sustains his hated name: [8]
For Elgin's fame thus grateful Pallas pleads,
Below, his name--above, behold his deeds!
Be ever hailed with equal honour here
The Gothic monarch and the Pictish peer: [xii].. .110
Arms gave the first his right, the last had none,
But basely stole what less barbarians won.
So when the Lion quits his fell repast,
Next prowls the Wolf, the filthy Jackal last: [xiii]
Flesh, limbs, and blood the former make their own,
The last poor brute securely gnaws the bone.
Yet still the Gods are just, and crimes are crossed:
See here what Elgin won, and what he lost!
Another name with _his_ pollutes my shrine:
Behold where Dian's beams disdain to shine!.. . . . .120
Some retribution still might Pallas claim,
When Venus half avenged Minerva's shame." [9]

She ceased awhile, and thus I dared reply,
To soothe the vengeance kindling in her eye:
"Daughter of Jove! in Britain's injured name, [xiv]
A true-born Briton may the deed disclaim.
Frown not on England; England owns him not:
Athena, no! thy plunderer was a Scot.
Ask'st thou the difference? From fair Phyles' towers
Survey Boeotia;--Caledonia's ours.. .130
And well I know within that bastard land [10]
Hath Wisdom's goddess never held command;
A barren soil, where Nature's germs, confined
To stern sterility, can stint the mind;
Whose thistle well betrays the niggard earth,
Emblem of all to whom the Land gives birth;
Each genial influence nurtured to resist;
A land of meanness, sophistry, and mist. [xv]
Each breeze from foggy mount and marshy plain
Dilutes with drivel every drizzly brain,.. 140
Till, burst at length, each wat'ry head o'erflows,
Foul as their soil, and frigid as their snows:
Then thousand schemes of petulance and pride
Despatch her scheming children far and wide;
Some East, some West, some--everywhere but North!
In quest of lawless gain, they issue forth.
And thus--accursed be the day and year!
She sent a Pict to play the felon here.
Yet Caledonia claims some native worth, [11]
As dull Boeotia gave a Pindar birth;. .. .150
So may her few, the lettered and the brave,
Bound to no clime, and victors of the grave,
Shake off the sordid dust of such a land,
And shine like children of a happier strand;
As once, of yore, in some obnoxious place,
Ten names (if found) had saved a wretched race."

"Mortal!" the blue-eyed maid resumed, "once more
Bear back my mandate to thy native shore. [12]
Though fallen, alas! this vengeance yet is mine,
To turn my counsels far from lands like thine.. . . .160
Hear then in silence Pallas' stern behest;
Hear and believe, for Time will tell the rest.

"First on the head of him who did this deed
My curse shall light,--on him and all his seed:
Without one spark of intellectual fire,
Be all the sons as senseless as the sire:
If one with wit the parent brood disgrace,
Believe him bastard of a brighter race:
Still with his hireling artists let him prate,
And Folly's praise repay for Wisdom's hate;.. . . .170
Long of their Patron's gusto let them tell,
Whose noblest, _native_ gusto is--to sell:
To sell, and make--may shame record the day!--
The State--Receiver of his pilfered prey.
Meantime, the flattering, feeble dotard, West,
Europe's worst dauber, and poor Britain's best,
With palsied hand shall turn each model o'er,
And own himself an infant of fourscore. [13]
Be all the Bruisers culled from all St. Giles',
That Art and Nature may compare their styles; [xvi]. . .180
While brawny brutes in stupid wonder stare,
And marvel at his Lordship's 'stone shop' there. [14]
Round the thronged gate shall sauntering coxcombs creep
To lounge and lucubrate, to prate and peep;
While many a languid maid, with longing sigh,
On giant statues casts the curious eye;
The room with transient glance appears to skim,
Yet marks the mighty back and length of limb;
Mourns o'er the difference of _now_ and _then_;
Exclaims, 'These Greeks indeed were proper men!'. .. 190
Draws slight comparisons of 'these' with 'those', [xvii]
And envies Lais all her Attic beaux.
When shall a modern maid have swains like these? [xviii]
Alas! Sir Harry is no Hercules!
And last of all, amidst the gaping crew,
Some calm spectator, as he takes his view,
In silent indignation mixed with grief,
Admires the plunder, but abhors the thief.
Oh, loathed in life, nor pardoned in the dust,
May Hate pursue his sacrilegious lust! .. . .200
Linked with the fool that fired the Ephesian dome,
Shall vengeance follow far beyond the tomb, [15]
And Eratostratus [16] and Elgin shine
In many a branding page and burning line;
Alike reserved for aye to stand accursed,
Perchance the second blacker than the first.

"So let him stand, through ages yet unborn,
Fixed statue on the pedestal of Scorn;
Though not for him alone revenge shall wait,
But fits thy country for her coming fate:. . . . .210
Hers were the deeds that taught her lawless son
To do what oft Britannia's self had done.
Look to the Baltic--blazing from afar,
Your old Ally yet mourns perfidious war. [17]
Not to such deeds did Pallas lend her aid,
Or break the compact which herself had made;
Far from such counsels, from the faithless field
She fled--but left behind her Gorgon shield;
A fatal gift that turned your friends to stone,
And left lost Albion hated and alone. . . . .220

"Look to the East, [18 ] where Ganges' swarthy race
Shall shake your tyrant empire to its base;
Lo! there Rebellion rears her ghastly head,
And glares the Nemesis of native dead;
Till Indus rolls a deep purpureal flood,
And claims his long arrear of northern blood.
So may ye perish!--Pallas, when she gave
Your free-born rights, forbade ye to enslave.

"Look on your Spain!--she clasps the hand she hates,
But boldly clasps, and thrusts you from her gates.. . . .230
Bear witness, bright Barossa! [19] thou canst tell
Whose were the sons that bravely fought and fell.
But Lusitania, kind and dear ally,
Can spare a few to fight, and sometimes fly.
Oh glorious field! by Famine fiercely won,
The Gaul retires for once, and all is done!
But when did Pallas teach, that one retreat
Retrieved three long Olympiads of defeat?

"Look last at home--ye love not to look there
On the grim smile of comfortless despair:. . . .240
Your city saddens: loud though Revel howls,
Here Famine faints, and yonder Rapine prowls.
See all alike of more or less bereft;
No misers tremble when there's nothing left.
'Blest paper credit;' [20] who shall dare to sing?
It clogs like lead Corruption's weary wing.
Yet Pallas pluck'd each Premier by the ear,
Who Gods and men alike disdained to hear;
But one, repentant o'er a bankrupt state,
On Pallas calls,--but calls, alas! too late:. .. . .250
Then raves for'----'; to that Mentor bends,
Though he and Pallas never yet were friends.
Him senates hear, whom never yet they heard,
Contemptuous once, and now no less absurd.
So, once of yore, each reasonable frog,
Swore faith and fealty to his sovereign 'log.'
Thus hailed your rulers their patrician clod,
As Egypt chose an onion [21] for a God.

"Now fare ye well! enjoy your little hour;
Go, grasp the shadow of your vanished power; . . . . .260
Gloss o'er the failure of each fondest scheme;
Your strength a name, your bloated wealth a dream.
Gone is that Gold, the marvel of mankind.
And Pirates barter all that's left behind. [22]
No more the hirelings, purchased near and far,
Crowd to the ranks of mercenary war.
The idle merchant on the useless quay
Droops o'er the bales no bark may bear away;
Or, back returning, sees rejected stores
Rot piecemeal on his own encumbered shores: .. . . . .270
The starved mechanic breaks his rusting loom,
And desperate mans him 'gainst the coming doom.
Then in the Senates of your sinking state
Show me the man whose counsels may have weight.
Vain is each voice where tones could once command;
E'en factions cease to charm a factious land:
Yet jarring sects convulse a sister Isle,
And light with maddening hands the mutual pile.

"'Tis done, 'tis past--since Pallas warns in vain;
The Furies seize her abdicated reign: . . .280
Wide o'er the realm they wave their kindling brands,
And wring her vitals with their fiery hands.
But one convulsive struggle still remains, [xix]
And Gaul shall weep ere Albion wear her chains,
The bannered pomp of war, the glittering files, [xx]
O'er whose gay trappings stern Bellona smiles;
The brazen trump, the spirit-stirring drum,
That bid the foe defiance ere they come;
The hero bounding at his country's call,
The glorious death that consecrates his fall, . . .290
Swell the young heart with visionary charms.
And bid it antedate the joys of arms.
But know, a lesson you may yet be taught,
With death alone are laurels cheaply bought;
Not in the conflict Havoc seeks delight,
His day of mercy is the day of fight.
But when the field is fought, the battle won,
Though drenched with gore, his woes are but begun:
His deeper deeds as yet ye know by name;
The slaughtered peasant and the ravished dame,. .. . . 300
The rifled mansion and the foe-reaped field,
Ill suit with souls at home, untaught to yield.
Say with what eye along the distant down
Would flying burghers mark the blazing town?
How view the column of ascending flames
Shake his red shadow o'er the startled Thames?
Nay, frown not, Albion! for the torch was thine
That lit such pyres from Tagus to the Rhine:
Now should they burst on thy devoted coast,
Go, ask thy bosom who deserves them most?. . . .310
The law of Heaven and Earth is life for life,
And she who raised, in vain regrets, the strife."

[Footnote 1: The lines (1-54) with which the Satire begins, down to "As
thus, within the walls of Pallas' fane," first appeared (1814) as the
opening stanza of the Third Canto of 'The Corsair'. At that time the
publication of 'The Curse of Minerva' had been abandoned. (See Byron's
'note' to 'The Corsair', Canto III. st. i. line i.)]

[Footnote 2: Idra; 'The Corsair', III. st. i. line 7. Hydra, or Hydrea,
is an island on the east coast of the Peloponnese, between the gulfs of
Nauplia and AEgina. As an "isle of Greece" it had almost no history
until the War of Independence, when its chief town became a "city of
refuge" for the inhabitants of the Morea and Northern Greece. Byron was,
perhaps, the first poet to give it a name in song.]

[Footnote 3: Socrates drank the hemlock a short time before sunset (the
hour of execution), notwithstanding the entreaties of his disciples to
wait till the sun went down.]

[Footnote 4: The twilight in Greece is much shorter than in our own
country; the days in winter are longer, but in summer of less duration.]

[Footnote 5: The kiosk is a Turkish summer-house; the palm is without
the present walls of Athens, not far from the temple of Theseus, between
which and the tree the wall intervenes. Cephisus' stream is indeed
scanty, and Ilissus has no stream at all.]

[Footnote 6:
"The Temple of Theseus is the most perfect ancient edifice in the
world. In this fabric, the most enduring stability, and a simplicity
of design peculiarly striking, are united with the highest elegance
and accuracy of workmanship."

'Travels in Albania, etc.', by Lord Broughton (1858 ), i. 259.]

[Footnote 7: This is spoken of the city in general, and not of the
Acropolis in particular. The temple of Jupiter Olympius, by some
supposed the Pantheon, was finished by Hadrian; sixteen columns are
standing, of the most beautiful marble and architecture.]

[Footnote 8: The following lines, of which the first two were written on
the original 'MS'., are in Byron's handwriting:--

"Aspice quos Scoto Pallas concedit honores;
Subter stat nomen, facta superque vide.
Scote miser! quamvis nocuisti Palladis aedi,
Infandum facinus vindicat ipsa Venus.
Pygmalion statuam pro sponsa arsisse refertur;
Tu statuam rapias, Scote, sed uxor abest."

Compare 'Horace in London', by the authors of 'Rejected Addresses'
(James and Horace Smith), London, 1813, ode xv., "The Parthenon,"
"'Pastor quum traheret per freta navibus'."

"And Hymen shall thy nuptial hopes consume,
Unless, like fond Pygmalion, thou canst wed
Statues thy hand could never give to bloom.
In wifeless wedlock shall thy life be led,
No marriage joys to bless thy solitary bed."

[Lord Elgin's first marriage with Mary, daughter of William Hamilton
Nisbet, was dissolved by Act of Parliament in 1808.]]

[Footnote 9: His lordship's name, and that of one who no longer bears
it, are carved conspicuously on the Parthenon; above, in a part not far
distant, are the torn remnants of the bassorelievos, destroyed in a vain
attempt to remove them.

[On the Erechtheum there was deeply cut in a plaster wall the words--

"QUOD NON FECERUNT GOTI,
HOC FECERUNT SCOTI."]]

[Footnote 10: "Irish bastards," according to Sir Callaghan O'Brallaghan.
["A wild Irish soldier in the Prussian Army," in Macklin's
'Love-a-la-Mode' (first played December 12, 1759).]]

[Footnote 11: Lines 149-156 not in original 'MS'.]

[Footnote 12: Compare 'Horace in London', ode xv:--

"All who behold my mutilated pile,
Shall brand its ravages with classic rage;
And soon a titled bard from Britain's isle
Thy country's praise and suffrage shall engage,
And fire with Athens' wrongs an angry age."]

[Footnote 13: Mr. West, on seeing the "Elgin Collection," (I suppose we
shall hear of the "Abershaw" and "Jack Shephard" collection) declared
himself a "mere tyro" in art.

[Compare Letters of Benjamin West to the Earl of Elgin, February 6,
1809, March 20, 1811, published in W.R. Hamilton's 'Memorandum', 1811.]]

[Footnote 14: Poor Crib was sadly puzzled when the marbles were first
exhibited at Elgin House; he asked if it was not "a stone shop?"--He was
right; it 'is' a shop.]

[Footnote 15: Lines 202-265 are not in the MS.]

[Footnote 16: Herostratus or Eratostratus fired the temple of Artemis on
the same night that Alexander the Great was born. (See Plut.,
'Alex'., 3, etc.)]

[Footnote 17: The affair of Copenhagen. Copenhagen was bombarded by sea
by Admiral Lord Gambier (1756-1833), and by land by General Lord
Cathcart (1755-1843), September 2-8, 1807. The citadel was given up to
the English, and the Danes surrendered their fleet, with all the naval
stores, and their arsenals and dockyards. The expedition was "promptly
and secretly equipped" by the British Government "with an activity and
celerity," says Koch ('Hist. of Europe', p. 214), "such as they had
never displayed in sending aid to their allies," with a view to
anticipate the seizure and appropriation of the Danish fleet by Napoleon
and Alexander (Green's 'Hist. English People' (1875), p. 799).]]

[Footnote 18: "The East" is brought within range of Minerva's curse,
'symmetriae causa', and it is hard to say to which "rebellion" she
refers. A choice lies between the mutiny which broke out in 1809, during
Sir George Barlow's presidency of Madras, among the officers of the
Company's service, and which at one time threatened the continuance of
British sway in India; and later troubles, in 1810, arising from the
Pindari hordes, who laid waste the villages of Central India and
Hindostan, and from the Pathans, who invaded Berar under Ameer Khan. But
here, as in lines 245-258 ('vide infra', p. 470, 'note' i), Byron is
taking toll of a note to 'Epics of the Ton', pp. 246, 247, which
enlarges on the mutiny of native soldiers which took place at Vellore in
1806, where several "European officers and a considerable portion of the
69th Regiment were massacred," in consequence of "an injudicious order
with respect to the dress of the Sepoys."--Gleig's 'History of the
British Empire in India' (1835), iii. 233, 'note'.]]

[Footnote 19: The victory of "bright Barossa," March 5, 1811, was
achieved by the sudden determination--"an inspiration rather than a
resolution," says Napier--of the British commander, General Graham
(Thomas, Lord Lynedoch, 1750-1843), to counter-march his troops, and
force the eminence known as the Cerro de Puerco, or hill of Barosa,
which had fallen into the hands of the French under Ruffin. Graham was
at this time second in command to the Spanish Captain-general, La Pena,
and at his orders, but under the impression that the hill would be
guarded by the Spanish troops, was making his way to a neighbouring
height. Meantime La Pena had withdrawn the corps of battle to a
distance, and left the hill covered with baggage and imperfectly
protected. Graham recaptured Barosa, and repulsed the French with heavy
loss, in an hour and a half. Napier affirms that La Pena "looked idly
on, neither sending his cavalry nor his horse artillery to the
assistance of his ally;" and testifies "that no stroke in aid of the
British was struck by a Spanish sabre that day."

"Famine" may have raised the devil in the English troops, but it
prevented them from following up the victory. A further charge against
the Spaniards was that, after Barosa had been won, the English were left
for hours without food, and, as they had marched through the night
before they came into action, they could only look on while the French
made good their retreat.

Two companies of the 20th Portuguese formed part of the British
contingent, and took part in the engagement. The year before, at Busaco
(September 27, 1810), the Portuguese had displayed signal bravery; but
at Gebora (February 19, 1811) "Madden's Portuguese, regardless of his
example and reproaches, shamefully turned their backs" (Napier's
'History of the Peninsular War' (1890), iii. 26, 98, 102-107).]

[Footnote 20:

"Blest paper credit! last and best supply,
That lends Corruption lighter wings to fly."

(POPE.)

[In February, 1811, a select committee of the House of Commons "on
commercial credit" recommended an advance of L6,000,000 to manufacturers
who were suffering from over-speculation. "Did they not know," asked
Lord Grenville, in the House of Lords, March 21, "that they were adding
to the mass of paper at this moment in existence a sum of L6,000,000, as
if there was not paper enough already in the country, in order to
protect their commerce and manufactures from destruction?" Nevertheless,
the measure passed. The year before (February 19, 1810), a committee
which had sat under the presidency of Francis Horner, to inquire into
the cause of the high price of gold bullion (gold was worth L4. 10s. an
ounce), returned (June 10) a report urging the resumption of cash
payment at the end of two years.

It has been suggested to the editor that the asterisks ('----') in line
251 (which are not filled up in Lord Stanhope's MS. of 'The Curse of
Minerva') stand for "Horner," and that Byron, writing at Athens in
March, 1811, was under the impression that Perceval would adopt sound
views on the currency question, and was not aware that he was strongly
anti-bullionist. On that supposition the two premiers are Portland and
Perceval, Horner is the Mentor, and Perceval (line 257) the "patrician
clod." To what extent Byron was 'au courant' with home politics when he
wrote the lines, it is impossible to say, and without such knowledge
some doubt must rest on any interpretation of the passage. But of its
genesis there is no doubt. Lady Ann Hamilton, in her estimate of Lord
Henry Petty, in 'Epics of the Ton' (p. 139), has something to say on
budget "figures"--

"Those imps which make the senses reel, and zounds!
Mistake a cypher for a thousand pounds;"

and her note-writer comments thus: "It somewhat hurts the feelings to
see a minister stand up in his place, and after a very pretty exordium
to the budget, take up a bundle of papers from the table, gaze at the
incomprehensible calculations before him, stammer out a few confused
numbers, and then, with a rueful face, look over his shoulder to
V--ns--rt for assistance. How often have I grieved to see unhappy
A--d--g--n in this lamentable predicament!" Again, on Thellusson being
raised to the peerage as Lord Rendlesham, she asks--

"Say, shall we bend to titles thus bestowed,
And like the Egyptians, hail the calf a god?
With toads, asps, onions, ornament the shrine,
And reptiles own and pot-herbs things divine?"

It is evident that Byron, uninspired by Pallas, turned to the 'Epics of
the Ton' for "copy," but whether he left a blank on purpose because
"Vansittart" (to whom Perceval did turn) would not scan, or, misled by
old newspapers, would have written "Horner," must remain a mystery.]]

[Footnote 21: See the portrait of Spencer Perceval in the National
Portrait Gallery.]

[Footnote 22: The Deal and Dover traffickers in specie.]

[Footnote i: 'O'er the blue ocean way his'.[A]]

[Sub-Footnote A: The only MS. of 'The Curse of Minerva' which the
editor has seen, is in the possession of the Earl of Stanhope. A
second MS., formerly in the possession of the Duke of Newcastle, is
believed to have perished in a fire which broke out at Clumber in
1879.]

[Footnote ii: 'Nor yet forbears each long-abandoned shrine'.

[Footnote iii: 'Their 'varying azure mingled with the sky
Beneath his rays assumes a deeper dye'.

[Footnote iv: 'Behind his Delphian cliff'----.

['Corsair', III. st. i. l. 18.]]

[Footnote v: 'The soul of him who'----.

['Corsair, III. st. i. 1. 31.']]

[Footnote vi: 'silver reign'.

[Footnote vii: 'How sweet and Silent, not a passing cloud
Hides her fair face with intervening shroud'.

[Footnote viii: 'seems to smile',

['Corsair', III. st. i. 1. 54.]]

[Footnote ix: 'Sad shrine'.

[Footnote x: 'Welcome to slaves, and foremost'.

[Footnote xi: 'Ah, Athens! scarce escaped from Turk and Goth,
Hell sends a paltry Scotchman worse than both.'

[Footnote xii: 'British peer'.

[Footnote xiii: 'Sneaking Jackal'.

[Footnote xiv: 'guilty name'.

[Footnote xv: 'A land of liars, mountebanks, and Mist'.

[Footnote xvi: 'That Art may measure old and modern styles'.

[Footnote xvii: 'shy comparisons'.

[Footnote xviii: 'In sooth the Nymph 'twere no slight task to please
Since young Sir Harry, etc.'

[Footnote xix: 'Fallen is each dear bought friend on Foreign Coast
Or leagued to add you to the world you lost'.

[Footnote xx: '----'the glittering file
The martial sounds that animate the while'.

-THE END-
Lord Byron's poem: The Curse of Minerva


Ακολουθεί η μετάφραση στα Ελληνικά σε πεζό κείμενο

Η ΚΑΤΑΡΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Ό δύων ήλιος καταβαίνει βραδέως έπί των ορέων της Πελοποννήσου, ή λάμψις του δεν είναι αμυδρά ώς έν ταίς χώραις τής Αρκτου, άλλα στίλβει ώς ή φλοξ ζώντος φωτός, το όποίoν ουδέν νέφος σκιάζει. Έπι της ήρεμου αβύσσου τών υδάτων ρίπτει μίαν λαμπράν ακτίνα καΐ χρυσοί το τρέμον καΐ σπινθηρίζον κυμα. Έπι τοΰ αρχαίου βράχου τής Αίγίνης καΐ έπι τής νήσου Υδρας ο θεος του κάλλους επέχει το τελευταϊον μειδίαμα του.

Χαίρει φωτίζων τάς ιδίας αυτοΰ χώρας, ας άκων άφίνει, καί τοι οί κάτοικοι των έπαυσαν τοΰ να λατρευωσι την θεότητά του. Αί σκιαΐ τών ορέων καταβαίνουσιν άποτόμως, έπι του ένδοξου κόλπου σου, ώ Σαλαμίς, φίλη τής νίκης ! Αί κυαναϊ άκραι αυτών δέχονται το βλέμμα του άνακτος τών αστέρων, έν τη ευρεία έκτάσει τών αέρων, τούς οποίους χρωματίζει ερυθρότατη πορφύρα- τά άβρότατα χρώματα, άτινα διαδέχονται άλληλα έπί τών υψηλών κορυφών των, σημειοΰσι τήν θριαμβευτικών πορείαν του, καί άναγγέλλουσι τάς χροιάς τοΰ ουρανοΰ, μεχρισοΰ, αποχωρισθείς ολίγον κατ ' ολίγον της γής καί τών υδάτων, άφανισθη έν τω κόλπω της νυκτός, όπισθεν τοΰ Δελφικου βράχου.

Τοιαύτη ήτο ή δύσις τοΰ ηλίου, οτε ερριπτε τάς ώχρας ακτίνας του έπί σοΰ, ώ πόλις τών Αθηνών, καθ' ήν ώραν ο σοφός σου έβλεπεν αύτον διά τελευταίαν φοράν ! Μέ ποίαν άνησυχίαν οι ενάρετοι πολΐταί σου παρετήρουν τον φλογερον δίσκον του ετοιμον' νά σβεσθή, καΐ νά κλείση την τελευταίαν ήμέραν του καταδικασθέντος Σωκράτους ! (1) Όχι ακόμη, οχι ακόμη" ό ήλιος ίσταται έπί του λόφου. Ή πολύτιμος ώρα τών αποχαιρετισμών δέν παρήλθεν άλλα το φώς του είναι θλιβερον είς τα ομματα του μέλλοντος μετ' ολίγον ν 'άποθάνη, καΐ αί πρώην γλυκύταται χροιαΐ τών ορέων τω φαίνονται ζοφεραί. Ό Φοίβος φαίνεται καλύπτων με πένθιμον φώς την γήν, προς την οποίαν νων σκυθρωπάζει άλλα πρίν δύση όπισθεν της κορυφής του Κιθαιρώνος, ή όλεθρία κύλιξ έκενώθη, ή ψυχή άπεπτη, ή ψυχή εκείνου όστις ουδόλως φοβούμενος τον θάνατον/δεν κατεδέχθη νά φύγη, καΐ οστις, έζησε καΐ άπέθανεν ώς ουδείς άλλος θνητός δύναται νά ζήση καΐ ν' άποθάνη !
Άλλ 'ίδού ! άπο του ύψους του Ύμηττου μέχρι της πεδιάδος, ή άνασσα της νυκτός αρχίζει την βασιλικήν πορείαν της. Το άγνόν μέτωπόν της, ό φωτοβόλος δίσκος της, δέν σκιάζεται ύπ'ούδενος ζοφερού άτμού, προμηνύοντος καταιγίδα. Λευκή στήλη δέχεται τάς ακτίνας αυτής επί τής στιλβούσης κορωνίδος της καί, περιβεβλημένον μέ τάς τρέμου¬σας άντιλάμψεις της, το έμβλημα τής θεας σπινθηροβολεί επί του τούρκικου πύργου (μιναρέ). Οί πυκνοί ελαιώνες καλύπτοντες τήν πεδιάδα είς μεγίστην άπόστασιν, ο ρέων διά μέσου αυτής τερπνός Κηφισός, τα παρά τά Ιερά τεμένη τών Οθωμανών μελαγχολικά δάση τών κυπαρίσσων, ό κομψός πύργος τής τερπνής σκιάδος, τής οποίας ή θέα' είναι μεγαλοπρεπέστατη έν τω μέσω τής θρησκευτικής ηρεμίας, ο παρά το θησείον μονήρης φοίνιξ, όλα ταύτα τά ποικιλόχροα άντικείμενα έλκύουσι τά βλέμματα μου καί ήθελεν είναι λίαν αναίσθητος όστις διαβαίνων έντευθεν δεν ήθελε συγκινηθή.

(I) Ό Σωκράτης επιε το  κώνειον ολίγον προ της  δύσεως του ηλιου  «-(ήτοι  καθ' ή ώραν  εξετελοϋντο αι θανατικάι ποιναι) καί  τοι οι μαθηται του τον παρεκάλουν να περιμείνει μεχρισοϋ ο ηλιος δυσει
 
Περαιτέρω τό Αιγαίον πέλαγος, τού οποίου ο μόχθος ακούεται, πραίίνει τήν όργήν του εύρέος κόλπου του καί εκτείνει τα σαπφείρινα καί χρυσοειδή κύματα του, μέ τά γλυκέα χρώματα τών οποίων ένοΰνται αί σκιαΐ πλείστων μακρυνών νήσων, ών ή αγρία όψις κάμνει αντίθεσιν πρός τήν φαιδρότητα τού Ωκεανού.

Ένω ύπό τόν μεγαλοπρεπή ναόν της Άθηνας έθεώρουν ούτω τάς καλλονάς της γής καί τών υδάτων, μόνος, άνευ φίλων, ίστάμενος έπί τής μαγικής ταύτης παραλίας, τής οποίας ή τέχνη καί τά κατορθώματα δεν ύπάρχουσι πλέον ειμή έν ποιητικαΐς διηγήσεσιν ένω έστρεφον τήν κεφαλήν μου ίνα θαυμάσω τό άπαράμιλλον μνημεϊον, τό άφιερωθέν τοϊς θεοϊς, άλλά άτιμασθέν ύπό τοΰ άνθρωπου, τό παρελθόν έπανήρχετο είς τόν νουν μου, τό παρόν έξηφανίζετο, καί ή Δόξα κατωκει πάλιν είς τήν Ελλάδα, τό προσφιλές αυτής ενδιαίτημα.
Αί ώραι παρήρχοντο, καί ό δίσκος τής Αρτέμιδος είχε φθάσει είς τό ύψηλότατον σημεΐον τοΰ ουρανίου θόλου, ένω οί πόδες μου έπάτουν τά ερείπια ναοΰ τίνος λησμονηθέντος θεού άλλά προ πάντων είχον πλανηθή όνειροπολών πλησίον του ίδικοΰ σου, ώ Παλλάς ! εκεί όπου τό φώς τής Εκάτης, θλώμενον ύπό τών στηλών σου, έπιπτε μελαγχολικώς άλλ' ήδέως έπί τοΰ ψυχροΰ μαρμάρου, τοΰ οποίου ή ήχώ έγειρομένη ένεποίει φρικίασιν είς τήν μονήρη καρδίαν, ώς ή ήχώ τοΰ τάφου- ώνειροπόλουν θεωρών τά τελευταία λείψανα τής Ελλάδος, ότε αίφνης γιγαντιαία μορφή προχωρεί είς προϋπάντησίν μου, καί ή Παλλάς μέ πλησιάζει έν τω ίδίω ναω αυτής ναί, ήτο αυτή ή Άθηνά άλλά φεΰ ! πόσον μετεβλήθη, άφ' ότου έφάνη ώπλισμένη ύπό τά Δαρδανία τείχη ! Δεν ήτο πλέον εκείνη ή θεία μορφή ήτις, κατά διαταγήν της,, εξήλθε τής πλαστικής χειρός τοΰ Φειδίου οί τρόμοι τοΰ φόβερού μετώπου της είχον διαλυθϊί, ή άχρηστος αίγίς της δέν έφερε πλέον τήν Γοργόνα, τό κράνος της ήτο τεθλασμένον, καί το συντετριμμένον άκόντιόν της δεν ένεποίει πλέον τρόμον ούτε είς τούς θνητούς. Ό κλάδος της έλαίας τον όποιον έκράτει εισέτι έμαραίνετο είς τήν χεΐρά της. Οίμοι ! ουράνια δάκρυα ήμαύρουν τήν στιλβηδόνα τών κυανών όφθαλμών της, οίτινες εισέτι ύπερέβαλλον κατά τό κάλλος τούς οφθαλμούς όλων τών άλλων θεοτήτων. Ή γλαΰξ, πτηνον καθιερωθεν είς αυτήν, έκάλυπτε θλιβερώς μέ τάς πτέρυγας της τό έσχισμένον κράνος της, καί έξέβαλλε πένθιμον ήχον.

«θνητέ, μοί είπε, τό αίσχος τό όποιον ερυθραίνει τάς παρειάς σου δήλοι ότι είσαι "Αγγλοςόνομα ευγενούς άλλοτε έθνουςόνομα ανδρείου λαού προμάχου της ελευθερίας, αλλά τώρα περιφρονούμενον ύφ'όλου τοΰ κόσμου καί ιδίως ύπ' έμού. Έως πότε ή Παλλάς θελει είναι ή πρωτίστη έχθρα τής πατρίδος σου; θέλεις νά μάθης τήν αίτίαν του πρός ύμας μίσους της; ώ θνητέ, παρατήρησον περί σεαυτόνενταύθα, καταφρονούσα του όλεθρίου πολέμου καί του καταστρεπτικού πυρός, είδον έκπνεούσας πλείστας τυραννίδας- διέφυγον τόν όλεθρον τών Όθωμανών καί τήν καταστροφήν τών Βανδάλων, άλλ' ή πατρίς σου μοί στέλλει ένα έχθρόν χείρονα Βανδάλου καί Μωαμεθανού. Παρατήρησον τούτον τόν έρημον καί βεβηλωθέντα ναόν, καί άρίθμησον πόσα αρχαία ερείπια μένουσιν είσέτι. Ούτοι ol λίθοι ετέθησαν έκεί ύπο του Κέκροπος τούτο τό μέρος της πόλεως έκαλλωπίσθη ύπό τού Περικλέους( 1), ούτος ό ναός ίδρύθη ύπό του Αδριανού ίνα παραμυθήση τάς πενθούσας έπιστήμας.

1) Ενταύθα προκειται περί της πολεως έν γένει καί οχι περί της Ακροπόλεως ίδία.- Ό ναός του "Ολυμπίου Διος, τον οποιον τινες  νομίζουν οτι ητο το Πάνθεον,  έπερατωθη ύπο τοΰ Άνδριανοϋ.

Όσοι άλλοι έπραξαν τι δι' έμε είναι άξιοι τής ευγνωμοσύνης μου" άλλά μάθε οτι ό Άλάριχος καί ό Έλγΐνος έπραξαν τά λοιπά καί ίνα γίνη γνωστόν τό όνομα τοΰ συλητού, ό βεβηλωθείς ναός φέρει τό μιαρόν όνομά του (1).

»Ή Αθηνά ευγνωμονούσα ενδιαφέρεται εις τήν δόξαν τοΰ Έλγίνου ιδού λοιπόν, κάτω μέν είναι τό όνομά του, άνω δέ αί πράξεις του ! Άς τιμώνται δια παντός εξίσου ό μονάρχης τών Γότθων καί ό ομότιμος τών Πίκτων. Ό πρώτος είχε τό δίκαιον τοΰ πολέμου,ό δεύτερος ουδέν είχε δίκαιον, άλλ' έλήστευσεν αίσχρώς ό,τι κατέκτησαν άνθρωποι ήττον βάρβαροι αύτοΰ ούτως άφού ό λέων καταλίπη τήν λείαν του, ό λύκος τρέχει καί τρέφεται μέ τά λείψανα αυτής, καί κατόπιν έρχεται ό βρωμερός θώς ίνα λείξη τά άπομείναντα όστά.

» Άλλ' οί θεοί είναι δίκαιοι καί οί κακούργοι τιμωρούνται ίδε τί έκέρδησεν ό Έλγϊνος, καί τί άπώλεσεν. Έν έτερον όνομα (τό τής πρώην συζύγου του) πλησίον τοΰ ίδικοΰ του μιαίνει τόν ναόν μου ίδέ τούς λίθους τούτους, έπι τών οποίων ή Άρτεμις άπαξιοϊ νά ρίψη τάς ακτίνας της ! αύτη είναι μερική ίκανοποίησις δοθείσα τή Άθηνά ύπό τής Αφροδίτης τιμωρούσης τόν ύβριστήν της (2).»

1)   Περιηγητής της διηγείσαι ότι, ότε ό συλητής έμπορος αρχαιοτήτων (Έλγίνος) έπεσκέφθη   τάς Αθήνας, έγραψε το ονομά του καί τό τής γυναικός του έπί τίνος στήλης ένος τούτον τών ναών. Τά γράμματα ήσαν
άρχούντως μεγάλα, χαϊ έχαράχθησαν επί μαρμάρου υψηλοτάτου. Με όλας
ταύτας τάς προφυλάξεις,άνήρ τις, εμπνεόμενος αναμφιβόλως ύπό τής θεας, -ελαβε τόν κόπον ν' άναβή μέχρι τής επιγραφής ίνα εξάλειψη αυτήν άλλ' , άφαιρέτας τό όνομα τοΰ laird (Σκώτου λόρδου)  άφήχε τό τής κυρίας αΰτοΰ. Προς νόησιν τοΰ κατωτέρου χωρίου, σημειωτέον ότι άνω τοΰ ονόματος τοΰ Έλγίνου είναι τό μέρος, όθεν ό συλητής ούτος αφήρεσε τά αρχαία ανάγλυφα,τά  όποια  κατεσύντριψε μή δυνηθείς ν'άποσπάση αυτά όλόκληρα.

2)   Το όνομα  τής αύτοΰ   έξοχότητος  (τοϋ Έλγίνου)   καί έ κ ε ί ν η ς, ήτις δεν   το φέρει πλέον,   είναι  χεχαραγμένα ευαναγνώστως επί τού Παρθενώνος. Έν τω πρωτοτυπώ χειρογράφω άναγιγνώσκονται οι επόμενοι στίχοι.
«Scote miser, quamvis nocuisti Palladis aedi, Infandum facinue vindicat ipsa Venus.  Pygmalion statuam pro sponsa arsisse refertur ; Τα statuam rapias, Scote ; sed u x ο r a  b e s t!»

Ή Άθηνα έσίγησεν έγώ δ' έτόλμησα νά τη αποκριθώ με τάς έπομένας λέξεις, ίνα πραύνω την όργήν, ήτις έφλόγιζε τά βλέμματα της.

«Κόρη τού Διός, έν όνόματι τής ύβριζομένης Βρεττανίας, εις αληθής "Αγγλος άποδιοπομπούται τήν πραξιν δι' ήν μας κατηγορείς ! μή όργίζου κατά τής Αγγλίας, ώ θεά τής σο¬φίας ! Όχι, ή Αγγλία δέν τόν αναγνωρίζει ως τέκνον της άλλ' δ συλητής σου είναι Σ κ ώ τ ο ς (1) ! θέλεις νά μάθης τήν διαφοράν ; Έκ τών υψωμάτων τής Φυλής παρατήρησον τήν Βοιωτίαν ή Σ κ ω τ ί α είναι ή Βοιωτία τής Βρεττανίας. Ποτέ ή θεά τής σοφίας δέν έτιμήθη έν τή Σ κ ω τ ί α, τη νόθω ταύτη χώρα (2) χώρα κατηραμένη, ήν ή φύσις κατεδίκασεν είς αίωνίαν άκαρπίαν, καί ής έμβλημα είναι ό σκόλυμος (3), ών τό μόνον προϊόν, τό όποϊον παράγει ή Σκωτ ί α, τόπος αιωνίου  σκότους, όμίχλης, χαμερπείας καί τερθρείας. Οί ατμοί τών δρέων καί τών ελών σ κ ο τ ίζουσι  καΐ άπομωραίνουσι τούς υγρούς εγκεφάλους τών κατοίκων της, εγκεφάλους άγονους καί ψυχρούς ώς οί πάγοι τών ορέων της. Μυρία σχέδια αίσχροκερδείας μηχανώνται τά ακόλαστα καί υπεροπτικά τέκνα της διασκορπιζόμενα είς όλα τά μέρη τού κόσμου, όπου έλπίζουσι νά εΰρωσιν άθέμιτον κέρδος έπικατάρατος έστω ή ήμερα, καθ' ήν έστειλεν ήνταΰθα ένα Πίκτον, να εξάσκηση τό ληστρικόν επάγγελμα του! Έν τούτοις ή Σκωτία παρήγαγεν άξια τινα τέκνα, ώς ή νωθρά Βοιωτία παρήγαγεν ένα Πίνδαρον. Είθε οί ολιγάριθμοι σοφοί καί ανδρείοι αυτής ν' άποτινάξωσι τήν κόνιν τοιαύτης χώρας, καί νά λάμψωσιν ώς τέκνα ευτυχεστέρας ακτής ! Τό πάλαι είς μίαν φαύλην χώραν, έάν ήδύναντο νά εύρεθώσι δέκα ενάρετοι, έσώζετο όλον τό ένοχον έθνος!»

1)   Έπί τού δυτικοϋ τοίχου τοϋ ναοϋ τής Πολιάδος Άθηνας φαίνεται
ή επομένη επιγραφή :  Quod  non  fecerunt  Gothi,  Hoc fecerunt  Scoti.
2)   Νόθος  Ιρλανδία, κατά τον Sip Κάλλαγαν Ο'Βράλλαγα
3)   Thistle,  γαϊδουράγχαθον.
 
«θνητέ, είπεν ή γλαυκώπις παρθένος, κόμισον τάς αποφάσεις μου είς τήν πατρίδα σου" καίτοι έκπεπτωκυία, μοί μένει εισέτι αύτη ή έκδίκησις τοϋ νά δύναμαι νά στερήσω τών συμβουλών μου τοιαύτην χώραν οία είναι ή πατρίς σου. "Ακουσον λοιπδν έν σιγη τάς αυστηράς προρρήσεις τής 'Αθηνας, τάς οποίας ό χρόνος θέλει επιβεβαιώσει.

«Πρώτον ή κατάρα μου θέλει πέσει έπί τής κεφαλής του αίσχρού Σκώτου, όστις μέ ύβρισε, καί έπί τής κεφαλής όλης τής γενεάς του- οί άπόγονοί του έστωσαν ούτιδανοί ώς αύτος άνευ ουδενος σπινθήρος πνεύματος. Έάν τις αυτών φανη έχων διάνοιάν τινα, θεωρείσθω ώς νόθος απόγονος καλλιτέρων προγόνων ό πατήρ αυτός έξακολουθείτω περιφερόμενος με τούς μισθάρνους τεχνίτας του, καί οί μωροί έπαινοι τών παραφρόνων άμειβέτωσαν αύτόν αντί τού μίσους τών σοφών οί εύήθεις έγκωμιαζέτωσαν τήν καλλαισθησίαν αύτού, τού οποίου ή έμφυτος καλλαισθησία είναι τό συλάν καί τό πωλεϊν καί τό ποιεϊν τό κράτος κλεπταποδόχον τών ληστειών του( 1). Έν τούτοις ό κρονόληρος καί κόλαξ Ούεστ (2) ό έσχατος Τυπογράφος έν Ευρώπη, έν δέ τη δυστυχεί Αγγλία ό πρώτιστος, άμα ιδη ταυτα τά πρωτότυπα αριστουργήματα, θέλει ομολογήσει οτι είναι ογδοηκοντούτης μαθητής (3),

1)   Το 1816, το Άγγλικον Κοινοβούλιον έψήφισε τριαχονταπέντε χιλιάδας λίρας στερλίνας προς άγοραν των Ελληνικών μαρμάρων τοϋ Έλγίνου.
2)   Ζωγράφος  τοϋ Γεωργίου Δ'.
3)   Ό Ουεστ ιδών τήν Άρχαιολογιχήν Συλλογήν τοϋ Έλγινου, ώμολογησεν οτι δεν ητο πλέον ειμή άπλοϋς μαθητής

ένώ οί κτηνώδεις πυγμάχοι θέλουν συναθροίζεσθαι εκεί καί χρησιμεύει ώς αντικείμενα συγκρίσεως μεταξύ τής τέχνης και τής φύσεως, θαυμάζοντες συγχρόνως τήν  λ ι θ α π ο θ ή κ η ν (1) τής έξοχότητός του- τότε τό πλήθος τών μωρών θέλει συνωθείσθαι περί τάς πλήρεις ανθρώπων θύρας, φλυαροΰντες έν τη διεφθαρμένη διαλέκτω των, ένω πλεϊσται ασθενείς παρθένοι στενάζουσαι θέλουσι ρίπτει περίεργον βλέμμα έπί τών μαρμαρίνων γιγάντων, θέλουσι προσποιεϊσθαι ότι όμιλοΰσι μετ' αδιαφορίας, άλλά, παρατηροΰσαι πό¬σον τό παρόν διαφέρει τού παρελθόντος, θέλουσι φωνεΐ έμπρο¬σθεν τούτων τών ωραίων μορφών. «Φεΰ ! οί "Ελληνες ήσαν όντως άνθρωποι !» Έπειτα, συγκρίνουσαι μέ χαμηλήν φωνήν τό έν πρός τό έτερον άγαλμα, θέλουσι ζηλεύσει τήν Λα'ι'δα διά τούς Αθηναίους έραστάς της «Πότε λοιπόν μία. νεωτέρα ερωμένη θέλει εύρεί τόσον ευαίσθητους έραστάς ; Φεΰ ! ό σίρ Ερρίκος δέν είναι Ηρακλής.» "Ισως τέλος φιλόμουσοί τίνες θεαταί θέλουσι περιέλθει τήν στοάν τής συλλογής τών αρχαιοτήτων μετ'άφωνου άγανακτήσεως, θαυμάζοντες τό κεκλεμμένον άλλ' άποστρεφόμενοι τόν κλέπτην. (2) Έστω άτιμος καθ'δλον τόν βίον αύτοΰ, καί άμα καταβή είς τόν τάφον, έστω κατηραμένος εσαεί διά τήν ίεροσυλίαν του" έστω τό δνομά του ήνωμένον μετά τοΰ όνόματος τοΰ πυρπολητοΰ τοΰ ναοΰ τής Εφέσου- ό Ήρόστρατος καί ό Έλγίνος συμπαραδοθήτωσαν είς τάς κατάρας τής ιστορίας, έξ ών ό δεύτερος έστω ατιμότερος τοΰ πρώτου. Ώς εv τούτων τών αγαλμάτων ίστάσθω εσαεί ακίνητος έπί τοΰ βάθρου τής ατιμίας καί τοΰ αίσχους !

1)   Ό πυγμάχος Κρίββης ήρώτησεν, έάν ή οίκία τοΰ λόρδου Έλγίνου ήτο μ α ρμαράδικο.
2)   Ή απόπειρα τοΰ τελευταίου λόρδ|υ Βριστολ, θελήσαντος νά μετα¬κόμιση είς Άγγλίαν τόν έν Ιταλία ναον τής Εστίας τιμά   ίσως τόν πατριωτισμών καί τήν μεγαλοπρέπειαν αύτοΰ, άλλά δέν δύναται νά χρησιμεύση ώς άπόδειξις αισθήσεως τοΰ καλοΰ καί τής ορθής κρίσεως.

»0ύ μόνον δέ αύτός θέλει τιμωρηθή, άλλα και ή πατρίς σου, ήτις διά τού παραδείγματος της διδάσκει τά τέκνα της άνοσίους πράξεις ! ΐδέ τήν φλόγα, ήτις άστράπτει μακρόθεν πρός τό μέρος τής Βαλτικής ή αρχαία, σύμμαχος σας (1) θρηνεί εισέτι διά τήν άπιστίαν σας φεύ, πόσον αίσχρώς τήν κατεστρέψατε! είς τοιαύτα άτιμα κατορθώματα ή Παλλάς δέν σας συνέδραμεν όχι, αύτη δέν σας συνεβούλευσε  νά παραβήτε τήν συνθήκην, ήν συνεργείς αυτής συνήψατε. Ή 'Αθηνα άπεμακρύνθη ημών, άλλά σας άφήκε τήν φέρουσαν τήν κεφαλήν τής Γοργόνος αιγίδα της, ήτις άπελίθωσε τούς φίλους σας, καί κατέλιπε τήν Άλβιώνα μόνην καί μισητήν. Στρέψατε τά βλέμματα σας πρός ανατολάς, όπου τά μελάγχροα τέκνα του Γάγγη θέλουσιν ανατρέψει το τυραννικών κράτος σας. Ιδού, ή έπανάστασις εγείρει τήν φρικώδη κεφαλήν της, όμοία μέ τήν Νέμεσιν του  άδου! Ό Ίνδός κυλίει κύματα αιματηρά, καί απαιτεί τό αίμα τό όφειλόμενον αύτω ύπό τής καταπιεσάσης αύτόν  Αρκτου. Άπολεσθείητε πάντες ! Ότε ή Παλλάς έδωκεν ύμίν τήν έλευθερίαν σας άπηγόρευσε το νά ύποδουλώτε τούς άλλους ανθρώπους.

»"Ιδετε τήν Ίσπανίαν σας ! σφίγγει τήν χεΐρά σας τήν οποίαν μισεί, άλλά φυλάττει τό πρός τούς συμμάχους μίσος, καί φλέγεται ύπό τής επιθυμίας τού νά έκδιώξη αυτούς. Μαρτύρησον σύ, ώ Βαρόσσα ! ναί, σύ δύνασαι νά είπης τίνες έπολιόρκησαν καί έπεσαν ανδρείως. 'Αλλ' ή Λυσιτανία, ή αγαθή καί πιστή σύμμαχος, μόλις δύναται νά διάθεση ολίγους πολεμιστάς, οίτινες 'ένίοτε φεύγουσιν έκ του πεδίου τής μάχης. Ω ένδοξε νίκη, ήτις έκερδήθης ένεκα του λιμου ! Ό Γαλάτης υποχωρεί, καί όλοι νομίζουσιν ότι ένίκησαν ! άλλά πότε ή Παλλάς σας είπεν δτι μία άπλή ύποχώρησις δύναται νά επανόρθωση ήττας τριών "Ολυμπιάδων ;

1) Ή Κοπεγχάγη.

»Τέλος, ίδετε τούς συμπολίτας σας έν τη ίδία πατρίδισας δέν σας αρέσκει βεβαίως νά ίδητε έκεϊπαρατηρήσατε τό άγριον μειδίαμα τής απελπισίας των ή πόλις σας πενθεί μέ όλας τάς κραυγάς τής κραιπάλης ό λιμός λιπόθυμων βαδίζει έν αύτη μέ σφαλερδν πόδα, και ή αρπαγή γυμνόνει τά θύματα,  πλούσιοι ή πτωχοί όλοι εξίσου ληστεύονται,  οί φιλάργυροι δέν έχουσι πλέον αίτίαν ν' άνησυχώσι, διότι δέν έχουσι πλέον τίποτε. Τίς τολμα σήμερον νά εξύμνηση τό «εύλογημένον χαρτονόμισμα (1);» Δέν είναι πλέον ειμή μόλυβδος βαρύνων τάς κεκμηκυίας πτέρυγας τής διαφθοράς. Έν τούτοις ή Παλλάς έσυρεν έκαστον πρωθυπουργόν άπό τό ώτίον, άλλ' όλοι έμειναν κωφοί είς τάς συμβουλάς τών τε θεών καί τών ανθρώπων, εις μόνος, τρέμων είς τήν προσέγγισιν τής χρεωκοπίας, επικαλείται τήν άντίληψιν τής Αθήνας, άλλά, φεΰ ! είναι πολύ αργά. Τότε φωνάζει, καί ταπεινοΰται ύπ'εκείνον τόν Μέντορα, καί τοι αύτός καί ή Παλλάς ουδέποτε υπήρξαν φίλοι. Τίς νΰν διευθύνει τά συμβούλια σας ; ό παραλογώτατος καί μηδαμινώτατος τών ανθρώπων. Όμοίως το πάλαι οί λογικοί βάτραχοι ώμοσαν πίστιν καί ύπακοήν είς μίαν δοκόν. Οί αρχηγοί σας εξέλεξαν τον πατρίκιόν των, καθώς ή Αίγυπτος έξέλεξεν ώς θεόν της εν κρόμμυον.
«Τώρα ύγιαίνοιτε ! απολαύσατε τής τελευταίας ώρας σας, δράξατε τήν σκιάν τής έκλιπούσης δυνάμεως σας, θρηνήσατε τήν άποτυχίαν τών αγαπητών σας σχεδίων ή ισχύς σας είναι ήδη κενή λέξις, ό πλούτος σας, όνειρον. 
 
i)   Blest paper credit, last and best supply,
That lends corruption lighter wings to fly "Εσχατονν χαταφύγιον, χαρτί εύλογημένον, Πτερά παρέχεις ελαφρά εις τόν διεφθαρμένον.

Δέν υπάρχει πλέον εκείνο  τό  χρυσίον, τό  είδωλον τοΰ κόσμου, οί δέ λησταί άρπάζουσι τό ύπόλοιπον (1) οί πανταχού αγοραζόμενοι μισθοφόροι δέν τρέχουσι πλέον ύπό τάς άτίμους σημαίας σας, έπί τών προκυμαίων σας ό άργός έμπορος άκουμβα έπί τών πραγματειών του, τάς  όποίας ουδέν πλοΐον έρχεται ν' άγοράση, ή, επιστρέφων είς τάς άποθήκας, ευρίσκει τον σϊτόν του σεσηπότα' ό εργάτης αποθνήσκων τής πείνης έν τω έσκωριασμένω ίστουργείω αύτου, εγκαταλείπεται είς τήν άπελπισίαν. Δείξατε μοι έν τή βουλή του ερειπωμένου κράτους σας  ένα άνδρα, τοΰ οποίου αί συμβουλαΐ να έχωσι βαρύτητα ουδεμία φωνή ακούεται πλέον έκεΐ, όπου άλλοτε οί ρήτορες ώμίλουν καί ένέπνεον ύπακοήν ούδ'αύται αί φατρίαι θέλουσι πλέον τήν φατριαστικήν γήν σας, ένω αί φατριαστικαί αιρέσεις σας κλονουσι τήν άδελφήν τής Αγγλίας νήσον καί άνάπτουσιν έν αύτη τήν λυσσώδη πυράν, ήτις μέλλει νά κατακαύση   άμφοτέρας.

 Τετέλεσται ή Παλλάς ήγανακτημένη, παραιτείται τής βασιλείας της καί παραδίδει αυτήν είς τάς Έριννύας, αιτινες σείουσι τάς άνημμένας δαδάς των έπί του βασιλείου σας καί σπαράττουσι τά σπλάγχνα του μέ τάς φλογέρας χείρας των. Άλλά τελευταία σπασμωδική πάλη θέλει κάμει τήν Γαλατίαν νά κλαύση πριν ή Άλβιών ύποδουλωθή. Ή σημαιο-στόλιστος πομπή του πολέμου, αί στίλβουσαι τάξεις τών στρατιωτών προς τούς οποίους μειδιά; ή σκληρά Ένυώ,αί ήχοί τών σαλπίγγων, το προκαλούν τόν έχθρόν ήχηρόν τύμπανον» ό ήρως έγειρόμενος είς τήν θέαν τής ένοπλου πατρίδος του, ό ένδοξος θάνατος όστις τιμα τήν πτώσίν του, τά πάντα τέλος πληροΰσι μέ άπάτην τάς καρδίας τών νέων και τοις είκονίζουσι μέ λαμπρά χρώματα τό σκληρδν παίγνιον τού πολέμου.

1) Ύπαινίσεται τούς νομισματοπώλας.

 Άλλ' είναι έτι καιρός νά μάθης ότι ό θάνατος δδει εύθηνάς δάφνας ή σφαγή  δέν  ήδύνεται είς τάς μάχας,διότι, όταν οί στρατοί συγκρούωνται, αύτη διάκειται οίκτιρμόνως, άλλά μετέπειτα, καί τοι καθημαγμένη, διψά έτι μάλ¬λον, καί τότε διαπράττει εκείνα τά φρικτά κακουργήματα, τά οποία μόνον κατ' όνομα γινώσκετε. Ή σφαγή τών γεωργών, ή άτίμασις τών γυναικών, ή διαρπαγή τών οικιών, καί ή λεηλασία τών συγκομιδών, είσΐ τά δεινά τών οποίων τήν σκληρότητα θέλετε τέλος δοκιμάσει .Μέ ποίον όμμα θέλουσιν ίδεϊ μακρόθεν οί φυγάδες πολίταί σας τήν φλογεράν στήλην σείουσαν τά ερυθρά χρώματα της έπί του πεφοβισμένου Ταμέσεως ! Μή άγανακτής, ώ Άλβιών ! Διά τών χειρών σου άνήφθησαν αί τοιαυται πυρά», άπό 'τοΰ Ρήνου μέχρι του Τάγου, νΰν δέ έάν μεταφερθώσιν έπί τών κατηραμένων ακτών σου, είπε σύ αυτή τίς είναι μάλλον άξιος αυτών ; Ό θείος καί ανθρώπινος νόμος ορίζει ότι ή ζωή είναι ή τιμή τής ζωής, ό δέ κηρύξας τόν πόλεμον ματαίως  θρηνεί τά φρικτά αποτελέσματα αύτοΰ.

GAPMINA BYRONIS IN C ELGIN.
Aspice, quos Scoto Pallas concedit honores ;
Supter stat nomenfacta supraque vide Scote miser, quamvis nocuisti Palladis aedi, Infandum facinus vindicat ipsa Venus. Pygmalion statuam pro sponsa arsisse refertur Tu statuam rapias, Scote   sed uxor abest.

ΜΙΜΗΣΙΣ

Ίδέ ποίαν ή Άθήνη τω 'Ελγίνω τιμήν δίδει, Έπί τοίχου τ' ονομά του τάς συλήσεις του προδίδει !

Άλλ' ένω ό Σκωτος άρπαξ τον ναόν της ατιμάζει,

 Τιμωρός ή Αφροδίτη προς ποινήν του τον χλευάζει.

Εραστής ό  Πυγμαλίων θεάς εγεινε λιθίνου

Σκώτε, μάρμαρα αρπάζων λίθων σύζυγος νύν γίνου

 Πηγή Στοίχων: Η κατάρα της Αθηνάς, του Λόρδου Βύρωνα

 

(Κάποιοι στίχοι σε μετάφραση Στέφανου Μύρτα)

Μα στερνός, στο σαστισμένο πλήθος, κάπου σε μιαν άκρη,
Ενας που ήσυχα κοιτάζει βουρκωμένος απ' το δάκρυ,
Μ' άλαλο θυμό και πόνο μια αυτά πούκλεψαν θαμάζει,
Μια σιχένεται τον κλέφτη σύψυχα κι ανατριχιάζει
Ω! που ζώντας και που σκόνη, δίχως σχώριο να γροικήση,
Ν' ακλουθιέται η αχορτασιά του η ιερόσυλη με μίση,
Και η εκδίκηση ως τον τάφο και πιο πέρα, το όνομά του
Να το κυνηγά, στο πλάγι του μωρόδοξου Ηροστράτου,
Και σε φύλλα λεκιασμένα και γραμμές που καίνε ας γίνη
Ατελείωτα να στράφτουν εμπρηστές ναών κι Ελγίνοι,
Καταδικασμένοι αιώνια στο ίδιο ανάθεμα κι οι δυο τους,
Που ίσως στο στερνό θε νάβρης και τον πιο χειρότερό τους,
Ετσι ας στέκουν, να τους βλέπουν τα μελλούμενα τα χρόνια,
Αγαλμα άσειστο, με βάση μοναχή, την καταφρόνια.
Κλαίει η Αθηνά , παραπονιέται στον Βύρωνα...
«Απτου Τούρκου τη μανία γλύτωσα και του Βανδάλου,
μα η χώρα σου έναν κλέφτη μούχει στείλει πιο μεγάλο,
Κοίτα , άδειος ο ναός μου, κατοικία ρημαγμένη,
και στοχάσου τι αθλιότης είναι γύρω απλωμένη.»

Μερικά ακόμα σχετικά ποιητικά θέματα με την Αθηνά

Εγώ, ή Παλλάς Αθηνά

MIA ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΕΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ !

ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΛΑΔΑ ΑΘΗΝΑ